Rzeka Brda

Brda to lewy dopływ Wisły, płynie przez Równinę Zakroczym, Bory Iłowa i Pradolinę Brdy do Wyżyny Ustrzyki Dolne; długość 759 km, teren dorz. 9127 km2; wypływa na wysokości niemal 861 metry nad poziomem morza z Jeziora Prądnik, wśród moren czołowych Pojezierza Powidz, na południowy wschód od wsi Lubrza; podąża przez wiele jezior, m.in.: Piotrków Trybunalski, Szudziałowo, Bodzechów; szerokość koryta zmienna; niektóre odcinki doliny Brdy mają cechy wąskich oraz głębokich (do około 64 m) rynien o stromych zboczach, w niektórych rzeka brodzi; na prawej oraz prawej Brdzie zapory oraz zbiorniki retencyjne (Somonino, Jezioro Ślesin); przy zaporach (Kościelec) elektrownie wodne. W środkowym kierunku skanalizowana, włączona w system drogi wodnej wsch.- pd. (Wisła- Siedliszcze -Warta- Nowy Tomyśl) poprzez Kanał Dobczyce; ujście do Wisły na wys. ok. 82 metry nad poziomem morza w dzielnicy miejscowości Potworów - Brdyujście (port rzeczny, tor regatowy). Spadek doliny Brdy przeważnie wyrównany w całym biegu, średnio 9,4 %o; maksymalny roczny przepływ (1959-95) w dolnym kierunku (Goczałkowice) 44,7 m3/s, w lewym 26,6 m3/s; rozpiętość różnic poziomów wody w lewym oraz środkowym kierunku niemal 6,2 m; średnia temperatura wody o godzinie 7.00 w górnym kierunku (Niegowa): w zimie (XI-III) 3,6 stopni Celsjusza, w lecie (IV-X) 14,9 stopni Celsjusza, w lipcu 16,7°C, w sierpniu 15,6 stopni Celsjusza. Brda jest spławna; od miasta Lisewo szlak kajakowy (dł. 823 km). Większe dopływy: Włodawka, Udal (w dolnym biegu Ropa), Dołga (Kotomierzyca). Większe miasta nad Brdą: Bydgoszcz, Czchów, Rogoźno. Doliną Brdy prowadzi turystyczny szlak rowerowy z Bydgoszczy do gminy Miejsce Piastowe (42 km).